Bevolkings ondezoek op darmkanker leveren te veel doorverwijzingen

Het nieuwe bevolkingsonderzoek naar darmkanker, waarbij patiënten een monster ontlasting insturen, levert veel te veel doorverwijzingen op voor dure vervolgonderzoeken. Ziekenhuizen kunnen de vraag niet aan. Dat schrijft gezondheidsinstituut RIVM in een brief aan artsen die in bezit is van de Volkskrant.

Dit jaar krijgen de eerste 875 duizend Nederlanders een uitnodiging voor het bevolkingsonderzoek naar darmkanker. In de toekomst wordt iedereen tussen de 55 en 75 jaar tweejaarlijks gevraagd deel te nemen door een monster ontlasting op te sturen.

In testbuisjes wordt de aanwezigheid van minuscule deeltjes bloed in ontlasting gemeten, omdat dit kan duiden op een voorstadium van darmkanker. Op basis van eerder proefonderzoek werden dit jaar 28 duizend doorverwijzingen verwacht voor een coloscopie, een kijkonderzoek in de darmen. Maar met de huidige tussenstand stevent dat getal af op 64 duizend in 2014, ruim twee keer zoveel.

Dat is meer dan de onderzoekscentra kunnen behappen. De wachtlijsten liepen dit voorjaar op tot twee maanden. Het RIVM verstuurt daarom nu tijdelijk minder testbuizen. Ook wordt de drempel voor vervolgstappen verhoogd: tot nog toe werd iedereen met 88 nanogram bloed per milligram ontlasting uitgenodigd voor een kijkonderzoek. Vanaf nu wordt de grens 275 nanogram bloed.

Discussie op scherp
Deze overschrijding zet de discussie over preventieve bevolkingsonderzoeken op scherp. Er zijn steeds meer mogelijkheden om ziekten in een vroeg stadium op te sporen. Zo wordt al langer breed gescreend op borstkanker en baarmoederhalskanker. Maar preventief onderzoek heeft ook nadelen: patiënten zitten onnodig in spanning en vervolgonderzoeken zijn niet zonder risico. De vraag is of de kosten altijd opwegen tegen de baten.

Jan Jansen, maag- darm- leverarts in het Elkerliek Ziekenhuis in Helmond, vindt de situatie zorgelijk. ‘Een hogere drempel levert minder onterechte doorverwijzingen op. Maar je zult ook een flink aantal kleinere afwijkingen missen die duiden op een voorstadium van darmkanker. Terwijl het bevolkingsonderzoek daar nu juist voor is bedoeld.’

Critici wijten het te hoge aantal doorverwijzingen aan de goedkope testbuis FOB Gold die de aanbesteding won, door hen ‘de Fyra onder de poeptesten’ genoemd. Jansen en twee collega’s uit het VUmc in Amsterdam uitten vorig jaar kritiek op de FOB Gold, de testbuis die het RIVM als winnaar koos. Ze vergeleken de test met de Italiaanse Fyra-trein: goedkoop, maar van slechte kwaliteit. Ook de Gezondheidsraad was kritisch.

‘Helaas kwam onze voorspelling uit’, zegt Jansen. ‘Nu blijkt dat de FOB Gold niet nauwkeurig genoeg reageert. Daardoor ondergaan relatief veel mensen een vervolgonderzoek terwijl zij niets mankeren.’

1 euro goedkoper
De FOB Gold is per test 1 euro goedkoper dan de goed onderzochte testbuis OC Sensor, die in veel andere landen wordt gebruikt. Een kijkonderzoek in de darmen kost volgens Jansen tussen de 700 en 1.000 euro. ‘Het geld dat is bespaard op de buisjes is dus allang weer uitgegeven aan onnodige coloscopieën.’

De grotere aantallen doorverwijzingen worden volgens het RIVM deels verklaard doordat iets meer mensen ontlasting insturen dan verwacht. Ook is de doelgroep iets ouder dan in de proeffase. Deze factoren kunnen de gigantische overschrijding van de capaciteit niet volledig verklaren.

Volgens Harriët van Veldhuizen van het RIVM is er niets mis met FOB Gold. ‘We zien in heel Europa dat de doorverwijspercentages hoger liggen dan verwacht. Ook in landen waar men andere testbuisjes gebruikt.’

 

Be Sociable, Share!

Dit bericht is geplaatst in algemeen met de tags . Bookmark de permalink.