FMRP-eiwit te gebruiken als indicator voor borstkanker

Patiënten met het fragiele-X-syndroom (FXS), de meest voorkomende erfelijke vorm van een verstandelijke handicap, hebben een lager risico op borstkanker omdat bij hen het eiwit FMRP afwezig is. Het was al langer bekend dat de afwezigheid van FMRP leidt tot het fragiele-X-syndroom en dat FXS-patiënten minder risico hebben op borstkanker. Uit het onderzoek blijkt nu dat er een link bestaat tussen de hoeveelheid FMRP en de progressie van borstkanker, klinkt het in een persbericht.

De onderzoekers vonden grote hoeveelheden FMRP terug in borstkankerweefsel van mensen. In muismodellen zagen ze dat een tumor uitzaait naar de longen als er grote hoeveelheden FMRP in primaire tumoren zitten. De onderzoekers konden bovendien aantonen dat een reductie van het FMRP-gehalte tot minder uitzaaiing leidt en dat muisjes zonder het eiwit beschermd zijn tegen borstkanker.

FMRP
“We hebben kunnen aantonen dat een verhoogde concentratie aan het eiwit FMRP in borstweefsel gelinkt is aan een verhoogd risico op borstkanker. Onze resultaten suggereren dat FMRP als een hoofdschakelaar heel wat genen controleert die van belang zijn bij het uitzaaien van een kankergezwel”, aldus Claudia Bagni.

Indicator
De onderzoekers suggereren dat de FMRP-hoeveelheden in cellen gebruikt kunnen worden als een indicator voor agressieve borstkanker. Men zou de kans kunnen voorspellen op uitzaaiingen naar andere weefsels zoals naar de longen, maar hiervoor is nog verder onderzoek nodig.

Het onderzoek werd gevoerd door Claudia Bagni (VIB/KU Leuven/Tor Vergata Universiteit Rome), in samenwerking met collega’s uit de VIB/KUL-departementen van Bart De Strooper en Peter Karmeliet, Patrick Neven (UZ Leuven) en onderzoekers en ziekenhuizen in Italië en Groot-Brittannië.

Wie vragen heeft over het onderzoek, kan mailen naar patienteninfo@vib.be.

Oorzaak gevonden van lager risico op borstkanker bij patiënten met het fragiele-X-Syndroom

Het fragiele-X-syndroom is een erfelijke aandoening die gepaard gaat met een verstandelijke handicap. Het gaat ook gepaard met een verlaagd risico op borstkanker.

Claudia Bagni (VIB/KU Leuven/Tor Vergata Universiteit Rome) heeft – in samenwerking met collega’s uit de VIB/KU Leuven-departementen van Bart De Strooper en Peter Carmeliet, met Patrick Neven (UZ Leuven) en met onderzoekscentra en ziekenhuizen in Italië en Groot-Brittanië – gevonden hoe FMRP, het eiwit dat gelinkt is met het fragiele-X-syndroom, de progressie van kanker beïnvloedt. Ze tonen aan dat FMRP fungeert als hoofdschakelaar die de hoeveelheid controleert van eiwitten die betrokken zijn bij verschillende stadia van aggressieve borstkanker.

Claudia Bagni: “Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. Het komt vaak terug jaren na behandeling en verspreidt zich door het hele lichaam. We tonen nu aan dat er een correlatie is tussen de hoeveelheid FMRP in borstweefselcellen en de kans op verspreiding van borstkanker. Ik hoop dat we deze kennis kunnen gebruiken om een test te ontwikkelen die de kans op uitzaaiingen voorspelt.”

FMRP: belangrijke rol in de hersenen, maar ook bij borstkanker
De rol van FMRP in de hersenen is zeer goed gekend, omdat de afwezigheid van dit eiwit leidt tot het fragiele-X-syndroom, de meest voorkomende erfelijke vorm van verstandelijke handicap. Maar hoe het komt dat mensen met het fragiele-X-syndroom een lager risico op borstkanker hebben, was tot nogtoe niet geweten.

De onderzoekers identificeerden een link tussen de hoeveelheid FMRP en de progressie van borstkanker. Zo vonden ze grote hoeveelheden FMRP terug in borstkankerweefsel van mensen. In muismodellen die gebruikt worden om borstkanker te bestuderen, zagen ze dat als er grote hoeveelheden FMRP in primaire tumoren zitten, de tumor uitzaait naar de longen. De onderzoekers konden daarenboven aantonen dat een reductie van het FMRP-gehalte tot minder metastase leidt en dat muisjes zonder FMRP beschermd zijn tegen borstkanker.

Claudia Bagni: “Uit vroegere studies was het duidelijk dat patiënten met het fragiele-X-syndroom een lager risico hebben op kanker. Wij hebben nu kunnen aantonen dat een verhoogde concentratie aan het eiwit FMRP in borstweefsel gelinkt is aan een verhoogd risico op borstkanker. Onze resultaten suggereren dat FMRP als een hoofdschakelaar heel wat genen controleert die van belang zijn bij het uitzaaien van een kankergezwel.”

De onderzoekers suggereren dat de FMRP-hoeveelheden in cellen gebruikt kunnen worden als een indicator voor aggressieve borstkanker. Men zou het kunnen gebruiken om de kans te voorspellen op uitzaaiingen naar andere weefsels zoals naar de longen. Hiervoor is nog verder onderzoek nodig. De wetenschappers ontdekten dat de hoeveelheid FMRP in cellen correleert met de zeer aggressieve Triple Negative vorm van borstkanker.

Publicatie
“The Fragile X Protein binds mRNAs involved in cancer progression and
modulates metastasis formation”
Rossella Luca, Michele Averna, Francesca Zalfa, Manuela Vecchi, Fabrizio
Bianchi, Giorgio La Fata, Franca del Nonno, Roberta Nardacci, Marco Bianchi, Paolo Nuciforo, Sebastian Munck, Paola Parrella, Rute Moura, Emanuela Signori, Robert Al-ston, Anna Kuchnio, Maria Giulia Farace, Vito Michele Fazio, Mauro Piacentini, Bart De Strooper, Tilmann Achsel, Giovanni Neri, Patrick Neven, D. Gareth Evans, Peter Car-meliet, Massimiliano Mazzone and Claudia Bagni
EMBO Molecular Medicine, 2013

Vragen
Omdat dit onderzoek veel vragen kan oproepen, willen we u vragen te verwijzen naar het e-mailadres dat VIB hiervoor ter beschikking stelt. Iedereen kan met vragen over dit medisch onderzoek terecht op patienteninfo@vib.be.

 

Fragiele X-syndroom

 

Onderzoeker: Claudia Bagni (KU Leuven)

Bagni en haar team bestuderen het fragiele-X-syndroom (FXS).

De afwezigheid van het fragiele-X-eiwit (FMRP) ligt aan de basis van deze aandoening. Bij deze specifieke vorm van verstandelijke handicap worden de contacten tussen de zenuwcellen en het brein niet goed gevormd. Het hoeft dan ook niet te verbazen dat FMRP een belangrijke rol speelt bij de ontwikkeling en het functioneren van de hersenen.

 

De hersenen doorgronden

Onze ‘grijze massa’ heeft lang niet al zijn geheimen reeds prijsgegeven. Zo begrijpen we nog niet volledig hoe we in staat zijn zaken aan te leren en te onthouden. Dat dendrieten en axonen – de uitlopers van hersencellen – een cruciale rol spelen, is wel bekend. Zij maken immers contact met elkaar – in de zogenaamde synaps – waardoor signalen tussen verschillende hersencellen worden doorgegeven. Opdat de hersenen iets nieuws kunnen leren, moeten de synapsen zich veranderen. Hiervoor moeten nieuwe eiwitten beschikbaar zijn exact ter hoogte van de synaps die de nieuwe ervaring moet opslaan. Het is al langer bekend dat de hersencellen in staat zijn om eiwitten te produceren, meteen op de plaats waar ze ingezet worden. Maar hoe de regulatie van dit proces werkt, is nog helemaal niet opgehelderd.

 

Het fragiele-X-syndroom

Claudia Bagni en haar team bestuderen de moleculaire basis van het fragiele-X-syndroom. Het fragiele-X-syndroom is een erfelijke aandoening die gepaard gaat met een verstandelijke handicap met op autisme gelijkend gedrag en dikwijls bepaalde uiterlijke kenmerken. De aandoening wordt veroorzaakt door de afwezigheid van het fragiele-X-eiwit (FMRP).

FMRP en eiwitregulatie ter hoogte van synaps

FMRP is betrokken bij de eiwitproductie ter hoogte van de synaps. Claudia en haar team toonden aan dat FMRP samen met het eiwit CYFIP1 één complex vormt. Samen onderdrukken ze de lokale productie van een aantal eiwitten ter hoogte van de synaps. Bij het doorgeven van signalen tussen hersencellen wordt CYFIP1 losgelaten uit het complex, waardoor FMRP zijn onderdrukkende werking niet meer kan uitoefenen. Dit is het startschot voor de productie van eiwitten die onder controle van FMRP staan. Een gewijzigde concentratie aan FMRP veroorzaakt een verstoring in deze strikte regulatie van eiwitproductie. Dit geeft op zijn beurt aanleiding tot aandoeningen zoals het fragiele-X-syndroom of autisme.

Beter inzicht in leer- en geheugenprocessen

Het bestuderen van FMRP kan inzicht geven in leer- en geheugenprocessen en een tip van de sluier oplichten over de synapsen in de hersenen. Het fragiele-X-syndroom gaat heel vaak gepaard met autisme. Ook voor autisme bestaat er nog geen effectieve behandeling. Inzicht in de eiwitregulatie ter hoogte van de synaps kan bijdragen aan een efficiëntere therapie voor deze aandoeningen.

 

Bron: VIB.be

Be Sociable, Share!

Dit bericht is geplaatst in Borst kanker, nieuws met de tags . Bookmark de permalink.